یکی از پرتکرارترین سؤالات در کارگاه‌ها و محیط‌های کاری، این است: «اگر وسط مرخصی‌ام یک روز تعطیل رسمی باشد، آیا آن روز هم از مرخصی‌ام کم می‌شود یا نه؟» پاسخ به این سؤال برای کارگران عادی با کارگران شیفتی متفاوت است. اگر می‌خواهید حق‌تان در محاسبه مرخصی ضایع نشود، این گزارش را تا انتها بخوانید.
قانون چه می‌گوید؟ (مبنای محاسبه)
طبق ماده ۶۴ قانون کار، مرخصی استحقاقی سالانه کارگران با احتساب چهار روز جمعه در مجموع یک ماه (معادل ۲۶ روز کاری) است. در حالت کلی، سایر روزهای تعطیل رسمی جزو مرخصی سالانه محسوب نمی‌شوند. اما نحوه اعمال این قانون بستگی به «نوع قرارداد» و «شیوه کار» شما دارد.
۱. برای کارگران با ساعات کار عادی
اگر شما در روزهای عادی هفته کار می‌کنید و جمعه‌ها تعطیل هستید، خیالتان راحت باشد!
- قانون ساده است: اگر در بازه زمانی مرخصی شما، یک یا چند روز تعطیل رسمی (مانند عید نوروز، ۲۲ بهمن و…) قرار بگیرد، آن روزها جزو مرخصی استحقاقی شما محسوب نمی‌شوند و نباید از لیست مرخصی‌تان کسر شوند.
۲. برای کارگران نوبت‌کار (شیفتی)
وضعیت برای شما که به صورت ۱۲-۲۴، ۲۴-۴۸ یا چرخشی کار می‌کنید، کاملاً متفاوت است. اینجا دیگر «روزهای تقویمی» ملاک نیست؛ بلکه «ساعات کار موظفی» حرف اول را می‌زند.
در کارهای شیفتی، ممکن است نوبت کاری شما با یک روز تعطیل رسمی تلاقی پیدا کند. در این شرایط، ملاک محاسبه، میزان ساعت کاری است که طبق برنامه ماهانه، موظف به انجام آن بودید.
یک مثال ملموس برای رفع ابهام (شیفت ۲۴-۴۸)
فرض کنید یک کارگر شیفتی دارید که در یک ماه، ۱۸۳ ساعت کار موظفی دارد و در این ماه ۱۰ نوبت کاری ۲۴ ساعته را پشت سر می‌گذارد.
- گام اول: ابتدا ساعت موظفی ماه را بر تعداد نوبت‌ها تقسیم می‌کنیم:
- ۱۸.۳ = ۱۰ ÷ ۱۸۳ (یعنی هر نوبت کاری شما معادل ۱۸.۳ ساعت کار موظفی است).
- گام دوم: حالا فرض کنید این کارگر یک هفته درخواست مرخصی داده که در این یک هفته، ۳ نوبت کاری او قرار گرفته است.
- گام سوم: میزان مرخصی کسر شده از شما برابر است با:
- ۵۴.۹ = ۱۸.۳ × ۳ ساعت
نتیجه: در این حالت، از مرخصی شما معادل «ساعاتِ کاریِ از دست رفته» کسر می‌شود، نه کلِ ۷ روز تقویمی هفته.
توصیه «کارگر آنلاین» به همکاران شیفتی
برای اینکه از محاسبه دقیق مرخصی‌تان مطمئن باشید، نباید تنها به تقویم دیواری تکیه کنید. حتماً سه مورد زیر را همزمان در نظر بگیرید:
۱. برنامه شیفت‌بندی‌تان (اینکه در آن بازه، چه روزهایی شیفت بودید).
۲. ساعات کار موظفیِ ماهانه (که معمولاً طبق قانون کار یا توافق داخلی مشخص می‌شود).
۳. تلاقی تعطیلات رسمی با شیفت‌های کاری.
سخن پایانی:
کارگران شیفتی عزیز، برای محاسبه دقیق، همیشه ساعت را ملاک قرار دهید، نه روز را. اگر در محاسبه مرخصی‌تان با کارفرما به مشکل برخوردید، استناد به «ساعات کار موظفی» بهترین راه برای اثبات حقانیت شماست.
منبع: کارتابان / بازنویسی : کارگر آنلاین