زنگ خطر سقوط آزاد معیشت کارگران در «پس لرزه‌های جنگ»؛ وقتی اجاره‌بها، نان را از سفره‌ها می‌رباید!

علیرضا حیدری، کارشناس برجسته حوزه کارگری، در گفتگویی پرده از واقعیتی تلخ برمی‌دارد. او معتقد است شوک‌های پی‌درپی ناشی از جنگ ۱۲ روزه و ۴۰ روزه اخیر، انتظارات تورمی را به شکلی تثبیت کرده که سیاست‌های جبرانی دولت همچون افزایش ۶۰ درصدی مزد و حق مسکن ۳ میلیونی، عملاً در برابر طوفان هزینه‌ها ناپدید شده‌اند. امروز سبد معیشت خانوار کارگری از رقم ۷۰ میلیون تومان عبور کرده است؛ رقمی که با هیچ ترازوی دستمزدی قابل سنجش نیست.

مسکن؛ هیولایی که خوراک را می‌بلعد
بخش مسکن اکنون به خط مقدم نبرد اقتصادی تبدیل شده است. با آسیب دیدن صنایع مادر مانند فولاد در جریان درگیری‌ها، هزینه‌ی ساخت‌وساز جهش یافته و به تبع آن، نرخ اجاره‌بها به شکلی افسارگسیخته بالا رفته است. حیدری هشدار می‌دهد که سهم ۳۰ تا ۴۰ درصدی مسکن در سبد معیشت، حالا به بیش از ۷۰ درصد در کلان‌شهرها رسیده است. نتیجه؟ کارگران و بازنشستگان مجبورند از «خوراک و درمان» خود بزنند تا سرپناهشان را حفظ کنند. این یعنی تعذیه و سلامت نسل آینده، قربانیِ اجاره‌نامه‌های سنگین می‌شود.

از «چسبندگی مسکن» تا کوچ اجباری به بیابان‌ها
یکی از هولناک‌ترین بخش‌های این گزارش، اشاره به «رانده شدن» کارگران است. حیدری با اشاره به پدیده‌ی «چسبندگی مسکن» می‌گوید: خانواده‌ها تا آخرین توان مقاومت می‌کنند تا از منطقه سکونت خود جابه‌جا نشوند، چرا که تغییر منطقه به معنای «تنزل منزلت اجتماعی» است. اما وقتی کارگری با «بیکاری نسبی» یا قطعی (با آمار ۲۰۰ هزار نفری بیمه بیکاری) مواجه می‌شود، دیگر گزینه‌ای ندارد. 

او تأکید می‌کند که امروز با پدیده‌ای فراتر از حاشیه‌نشینی روبرو هستیم؛ رانده شدنِ لایه‌های اصیل کارگری به بیرون از مرزهای شهر و حتی دورتر از حاشیه‌ها. این یعنی گسست فرهنگی و عاطفی که پیامد‌های امنیتی و اجتماعی آن در آینده نزدیک گریبان‌گیر جامعه خواهد شد.

فرجام سخن؛ تدبیر ملی یا ادامه شوک‌ها؟
به گزارش کارگر آنلاین، تثبیت قیمت‌ها در سطوح فعلی و عدم بازگشت به قیمت‌های پیش از جنگ، طبقه کارگر را در یک بن‌بست تاریخی قرار داده است. کارشناسان معتقدند تنها راه برون‌رفت از این وضعیت، کاهش سطح تهدیدها و رسیدن به توافقی است که منافع ملی را تأمین و ثبات را به بازارها بازگرداند. در غیر این صورت، «رنسانس اجتماعی» که از آن یاد می‌شد، زیر آوارِ فقر مسکن و بیکاری، به یک بحران غیرقابل کنترل تبدیل خواهد شد.